Wilhelminastraat (1)
(foto linksboven) Afbeelding 1
Bakkerij Res op de hoek Wilhelminastraat en Pieter Langendijkstraat in Amsterdam
(foto's hiernaast) Afbeeldingen 2a en 2b
De voormalige (gesloopt in 1989) Vincentiuskerk aan de Jacob van Lennepkade in Amsterdam
De voormalige (gesloopt in 1989) Vincentiuskerk aan de Jacob van Lennepkade in Amsterdam
Afbeelding 2b
Mag ik mij even voorstellen? Mijn officiële doopnaam is Andreas Maria Gros. Mijn ouders gaven mij de roepnaam André.
Ik ben op 12 november 1946 geboren in de Wilheminastraat in Amsterdam-West op nummer 150. Op 2 hoog. Boven de bakkerij van Bakkerij Res. Eén huis van de kruising van de Pieter Langendijkstraat en de Wilhelminastraat (afbeelding 1).
Zelf ben ik de benjamin. Vervolgens als oudste mijn broer Chris, mijn zuster Sonja, mijn broer Robby en de tweeling Tonnie en Agnes, waarvan laatste in 1980 aan leukemie is overleden.
Bakker Res woonde zelf met zijn gezin in de Brederodestraat,
Ik ben op 12 november 1946 geboren in de Wilheminastraat in Amsterdam-West op nummer 150. Op 2 hoog. Boven de bakkerij van Bakkerij Res. Eén huis van de kruising van de Pieter Langendijkstraat en de Wilhelminastraat (afbeelding 1).
Zelf ben ik de benjamin. Vervolgens als oudste mijn broer Chris, mijn zuster Sonja, mijn broer Robby en de tweeling Tonnie en Agnes, waarvan laatste in 1980 aan leukemie is overleden.
Bakker Res woonde zelf met zijn gezin in de Brederodestraat,
Het werd dan ook een nationale sport om door de twee topbewoners, Tonny en ik, heen en weer te wiegen tussen de zijmuren. Dat was natuurlijk alleen maar mogelijk omdat de breedte van die zijkamer dat toestond, moet u nagaan. Als mijn vader merkte dat wij aan het wiegen waren, volgde er uiteraard straf.Mijn ouders waren ten tijde van mijn geboorte vrome aanhangers van het
Afbeelding 1
Afbeelding 2a
Een zijstraat verder van diezelfde Pieter Langendijkstraat. In die tijd (eind veertiger-, begin vijftiger jaren) een, althans door mijn kinderogen gezien, een toch wel wat deftige straat.
Gelet op de verpaupering van al dit soort arbeiderswijken in Amsterdam kun je je dit nog nauwelijks voorstellen. Al moet ik wel toegeven dat er door de gemeente Amsterdam in het laatste decennium erg veel renovatieprojecten, inclusief nieuwbouw in dit soort wijken ten goede is uitgevoerd. Als voorbeeld, de hoek Pieter Langendijkstraat, Wilhelminastraat (inclusief mijn ouderlijk huis) en Kanaalstraat is afgebroken en heeft nieuwbouw plaatsgevonden.
De bakker had zelf een aantal kinderen, zodat zijn tolerantie naar kinderen toe erg ver ging, achteraf gezien misschien wel wat te ver. Ik kom hier later in mijn verhaal nog op terug.
Waarom dit verhaal? Enerzijds de behoefte om vooral mijn jeugd te willen beschrijven, mijn nostalgische hang naar het verleden gezien mijn leeftijd, maar voornamelijk omdat ik mijn jeugd als zeer beschermd en onbekommerd heb ervaren. Waarvoor dank aan mijn beide hardwerkende, veel te vroeg overleden ouders.
Opgroeiend als één van de zes in een arbeidersgezin in een arbeidersbuurt met de daar aan gekoppelde arbeiderswoning kunt u zich heden ten dage amper voorstellen dat dit zich afspeelde in een vierkamer woning met de afmeting van een dwergpaleis. En voor- en achterkamer, een alkoof en een zijkamer. En jawel!.... een keuken.Aangezien deze woningen gebouwd zijn rond negentien honderd en vijf en de zogenaamde ‘boldootwagen‘ voor het ophalen van menselijke uitwerpselen (afbeelding 3, volgende pagina) toentertijd nog actief was, is er in latere jaren een kast opgeofferd om ruimte voor een spoeltoilet te maken. Dat was overigens in deze hele wijk zo. Onze benedenburen de familie van Velzen die wat langer van stuk waren dan wij, hadden vanwege het kunnen zitten, een kiekeboe aangebracht. Een klep over de lengte van de deur die bij gebruik van het toilet door middel van scharnieren opengeklapt kon worden. Daarbij moet u zich voorstellen dat zowel de boven- als onderkant van die constructie open bleef staan. Luchtverfrissers? Als ze al bestonden, kon je ze gelet op de portemonnee toch niet kopen! eeeee
Er werd geleefd en gewoond in de achterkamer. De voorkamer diende als zondagskamer en zoals het woord aangeeft alleen gebruikt op zondag of bij visite door familie of kennissen. Dat gold uiteraard ook voor het stoken in die ruimte. Mijn vader en moeder in een opklapbed samen met mijn twee zussen in de alkoof. Mijn broer Tonnie en ik in het hoogste van de gestapelde drie éénpersoonsbedden, Robby in het tussenbed en Chris in het onderste bed. Die constructie was door mijn vader door middel van ijzeren hoeklijn in elkaar geknutseld. Om omslaan te voorkomen was deze constructie met keilbouten tegen de muur gemonteerd. Dat mocht helaas niet lang baten gelet op de zwakke samenstelling van de muur.
Gelet op de verpaupering van al dit soort arbeiderswijken in Amsterdam kun je je dit nog nauwelijks voorstellen. Al moet ik wel toegeven dat er door de gemeente Amsterdam in het laatste decennium erg veel renovatieprojecten, inclusief nieuwbouw in dit soort wijken ten goede is uitgevoerd. Als voorbeeld, de hoek Pieter Langendijkstraat, Wilhelminastraat (inclusief mijn ouderlijk huis) en Kanaalstraat is afgebroken en heeft nieuwbouw plaatsgevonden.
De bakker had zelf een aantal kinderen, zodat zijn tolerantie naar kinderen toe erg ver ging, achteraf gezien misschien wel wat te ver. Ik kom hier later in mijn verhaal nog op terug.
Waarom dit verhaal? Enerzijds de behoefte om vooral mijn jeugd te willen beschrijven, mijn nostalgische hang naar het verleden gezien mijn leeftijd, maar voornamelijk omdat ik mijn jeugd als zeer beschermd en onbekommerd heb ervaren. Waarvoor dank aan mijn beide hardwerkende, veel te vroeg overleden ouders.
Opgroeiend als één van de zes in een arbeidersgezin in een arbeidersbuurt met de daar aan gekoppelde arbeiderswoning kunt u zich heden ten dage amper voorstellen dat dit zich afspeelde in een vierkamer woning met de afmeting van een dwergpaleis. En voor- en achterkamer, een alkoof en een zijkamer. En jawel!.... een keuken.Aangezien deze woningen gebouwd zijn rond negentien honderd en vijf en de zogenaamde ‘boldootwagen‘ voor het ophalen van menselijke uitwerpselen (afbeelding 3, volgende pagina) toentertijd nog actief was, is er in latere jaren een kast opgeofferd om ruimte voor een spoeltoilet te maken. Dat was overigens in deze hele wijk zo. Onze benedenburen de familie van Velzen die wat langer van stuk waren dan wij, hadden vanwege het kunnen zitten, een kiekeboe aangebracht. Een klep over de lengte van de deur die bij gebruik van het toilet door middel van scharnieren opengeklapt kon worden. Daarbij moet u zich voorstellen dat zowel de boven- als onderkant van die constructie open bleef staan. Luchtverfrissers? Als ze al bestonden, kon je ze gelet op de portemonnee toch niet kopen! eeeee
Er werd geleefd en gewoond in de achterkamer. De voorkamer diende als zondagskamer en zoals het woord aangeeft alleen gebruikt op zondag of bij visite door familie of kennissen. Dat gold uiteraard ook voor het stoken in die ruimte. Mijn vader en moeder in een opklapbed samen met mijn twee zussen in de alkoof. Mijn broer Tonnie en ik in het hoogste van de gestapelde drie éénpersoonsbedden, Robby in het tussenbed en Chris in het onderste bed. Die constructie was door mijn vader door middel van ijzeren hoeklijn in elkaar geknutseld. Om omslaan te voorkomen was deze constructie met keilbouten tegen de muur gemonteerd. Dat mocht helaas niet lang baten gelet op de zwakke samenstelling van de muur.
Pagina 1
Wilhelminastraat 150