Wilhelminastraat (10)
(foto hiernaast) Afbeelding 24

Het voor het "gewone volk" betaalbare restaurant Harkema op de Nieuwendijk
Terug naar stamboom
vorige pagina
Volgende pagina
Afbeelding 24
Afbeelding 25
(foto rechts) Afbeelding 25

Bovenaanzicht van de Groote Club op de Dam, op de hoek van de Kalverstraat


Pagina 10
Gelet op de arbeidsuren van bakker Res, welke zo’n beetje rond een uur of vijf ’s morgens begonnen, sliep hij steevast iedere middag rond een uur of twee op de deeg bereidingstafel. Ik zie zo nog voor me dat hij dan een aantal lege meelzakken uitspreidde waarop hij vervolgens plaats nam.
Zodra wij merkten dat hij onder zeil was, begon voor ons de zoektocht naar lekkers. Zo was het in die tijd gebruikelijk voor een broodbakker om beperkt gebak aan te bieden. Niet vanuit voorraad zoals tegenwoordig, maar gemaakt op vraag. In die tijd waren koelvitrines nog een toekomstdroom. Bestelde men
moorkoppen dan dompelde hij voorgebakken soezen in een kom chocolade die in een laag heet water klaarstond. Vervolgens nam hij uit de koelkast een grote slagroomspuit waarbij hij de soes volspoot. Een mooie toef slagroom bovenop en klaar was Kees. Juist daar lag onze uitdaging om eerder genoemde slagroomspuit aan onze mond te plaatsen en ongedoseerd vanwege onze angst voor betrapping te knijpen zodat het bijna je oren uitkwam.

Een ander sport was om met kinderen uit de buurt koekjes van de bakplaat te gappen tijdens het afkoelen. Dat merkte hij natuurlijk direct want de deegkoekjes lagen in prachtige rijen op de plaat om gebakken te worden. Wij verschansten ons dan in een portiek verderop en wachtten dan af totdat bakker Res met een kwaad hoofd naar buiten kwam om de diefjes op te gaan pakken. Wij
 
Als je geluk had mocht je van je vader daar de bestelling ophalen. En kreeg je uiteraard handjesvol net gebrande nog warme pinda’s. Echt heerlijk. En die lucht, onbeschrijfelijk lekker. Ook vertelde Tonnie mij onlangs dat mijn vader ook zelf flesjes limonade produceerde. Met van die aanlengsiroop. Dat was mij even ontgaan. De flesjes werden verzameld, mee teruggenomen en thuis omgespoeld. Nieuwe handel erin, stopje erop en klaar voor de zoveelste verkoop. Over recycling gesproken….. Mijn vader pachtte van de eigenaar van “de Plum” de mogelijkheid om in de filmpauzes met zijn handel te leuren. Zoals ik al vertelde in de avondpauzes en op zaterdag en zondag. Het was gelukkig niet ver van huis in de
Naar "De Plum" op de fiets was hooguit zo een minuut of tien. Dus tussendoor kwam hij dan gewoon naar huis. Het feit dat de eigenaar voor een dubbeltje op de eerste rang wilde zitten (is dat niet toepasselijk als je het hebt over een theater?) en een ander zoals mijn vader altijd zei ‘het licht in een andermans ogen niet gunde’ huurde hij voor het vertonen van films geen operateur in. Hij zat dan aan de kassa kaartjes voor de voorstelling te verkopen, wipte tussendoor even naar boven om de film te starten, snel terug om verder kaartjes te verkopen en dan…… De kwaliteit van de combinatie projector en celluloid was in die jaren nog zo slecht dat binnen de kortste keren, zeker in het begin bij het opwarmen, het beeld ernstig ging vervagen waarbij dan corrigerend de lens bijgesteld diende te worden. En alsdan geschiedde. Eén riep “scherper!”.
En de rest volgde waarbij binnen de kortste keren iedereen begon mee te scanderen: “scherper, scherper, scherper!!!!!”.
In ongeveer diezelfde periode (50-er jaren) verscheen ook zeg maar de eerste "FEBO' in Amsterdam. Automatiek Quick, hoek Martelaarsgracht en Korte Nieuwendijk. Een wand met luikjes met vette hapjes, waaronder het nierbroodje. Inmiddels volledig verdwenen uit het assortiment. De bijna vergeten snack. Wat wil je ook met zo'n onsmakelijke naam. Toch is dit samen met de kroket een echte oersnack.

Wist u trouwens dat de veel latere FEBO zijn eerste zaak opende op de Ferdinand Bolsstraat? Dat verklaart de naam.

Tonnie en ik waren regelmatig bezoeker van automatiek Sickmann in de Jan Evertsenstraat (onder de luifel, zie foto). Die introduceerde het zgn.
frietei. Een combinatie van een half ei in kroketvulling in de vorm van een bal. De nassibal is ook geheel verdwenen en moest plaatsmaken voor een schijf.

Even terug naar bakker Res zoals in het begin van mijn verhaal toegezegd. Mijn broer Robby was de eerste die bakker Res mocht helpen bij allerlei klussen. Dat was waarschijnlijk de inspiratie voor Robby om hierin verder te willen. Hij ging dan ook na de Lagere school naar de Bakkersschool aan het Blaeu Erf achter de Dam. Later mochten ook mijn broer en ik de bakker assisteren. Eigenlijk meer om op te eten dan daadwerkelijk een bijdrage te leveren. De klusjes bestonden onder andere om uit het deeg koekjes te steken.
ervoeren dat als dolle pret. De nadelen van het wonen boven een bakker ondervonden wij door de aanwezigheid van bakkerstorren. Het overkwam enkelen van ons om ’s nachts op zo’n tor te gaan staan met het bijbehorend gekraak. Toen het op een gegeven moment epidemische vormen begon aan te nemen, werd de gemeentelijke insectenbestrijding ingeschakeld. Bij het wegbreken van de granieten aanrecht bleek daaronder een compleet nest te zitten. Een kat was in die tijd geen luxe maar een must. De aanwezigheid van huismuizen gaf je geen keus.
Mijn vader werkte erg hard tijdens onze jeugd. Er waren perioden dat hij wel drie banen op dezelfde dag had. En nog niet eens zo zeer omdat wij dat geld voor ons levensonderhoud nodig hadden, maar mijn ouders waren voor die tijd wat luxe ingesteld. Zoals een vriend van mijn broer Chris eens verwoordde “geen geld, maar spullen!”. Zo werkte hij overdag bij de Wereldbibliotheek aan de Admiraal de Ruijterweg als boekbinder. Na zijn reguliere dagbaan ging hij naar de Groote Club op de Dam (afbeelding 25), alwaar hij was ingehuurd als kasserollier, een mooi woord voor pannenwasser. Liep alles volgens schema, kon hij precies op tijd zijn voor de eerste avondpauze in het Olympia theater (in de volksmond “de Plum”) (afbeelding 26, volgende pagina).

 
(foto rechts)

De afbeeldingen van een frietei met daaronder het hierboven besproken nierbroodje
Afbeelding 23a
(foto uiterst rechts) Afbeelding 23a

Automatiek "Quick" , hoek Martelaarsgracht en Korte Nieuwendijk
Bellamystraat, een straat die evenwijdig loopt aan de Kinkerstraat.
Daar verkocht hij met een bak voor zijn buik versnaperingen, als ijs, frisdrank en overigen. Eén van zijn specialiteiten waren zakjes gevuld met. zoals hij dat noemde, gemengeleerde noten. Aan de keukentafel werd door de hele familie doorzichtige cellofaanzakjes met nootjes gevuld en dichtgeniet. Veel noten moesten het ontgelden als betaalmiddel voor geleverde diensten. De (nog) niet gebruikte noten werden in bussen opgeslagen en gestald op een plank boven het gasstel. De inhoud slonk snel ook en zeker niet door het staan. In een kelder aan de Vondelkerkstraat, een zijstraat van de Overtoom was toentertijd de firma Schaap gevestigd. Een leverancier van zuidvruchten, zoals dat toen zo mooi heette. Daar was de branderij gevestigd.
Automatiek Sickmann , destijds gevestigd aan de Jan Evertsenstraat nummer 17